Thị trường toàn cầu đảo chiều sau chiến dịch quân sự tại Iran
Tình hình Trung Đông thay đổi nhanh chóng đã tạo ra bước ngoặt lớn đối với các thị trường tài chính. Phân tích dưới đây phản ánh thông tin cập nhật đến ngày Chủ nhật 1/3, và diễn biến thực tế có thể tiếp tục thay đổi trước khi thị trường mở cửa tuần mới.
Sáng 28/2, Mỹ và Israel tiến hành chiến dịch quân sự phối hợp nhằm vào Iran, với các cuộc không kích diễn ra tại Tehran, Isfahan, Qom và một số thành phố khác. Theo các nguồn tin được CNN dẫn lại, lãnh tụ tối cao Ali Khamenei được cho là đã thiệt mạng trong chiến dịch này. Tổng thống Donald Trump cũng xác nhận thông tin, trong khi tình hình thực địa vẫn chưa ổn định.
Đến sáng Chủ nhật, giao tranh chưa có dấu hiệu hạ nhiệt. Các đợt không kích của Mỹ và Israel tiếp tục được duy trì, trong khi phía Iran đáp trả bằng các cuộc tấn công mới nhằm vào Israel và các mục tiêu của Mỹ tại khu vực Vùng Vịnh, Iraq và Jordan.
Chính phủ Iran đã thành lập hội đồng lãnh đạo tạm thời sau khi lãnh tụ tối cao qua đời. Quan chức an ninh cấp cao Ali Larijani công bố quyết định này và cảnh báo sẽ có những hậu quả nghiêm trọng.
Đối với giới đầu tư, ba yếu tố quan trọng nhất trước khi thị trường mở cửa là:
- Iran được cho là đang gây sức ép tại eo biển Hormuz, tuyến vận chuyển dầu then chốt của thế giới. Một số nguồn tin bán chính thức của Iran mô tả khu vực này gần như bị phong tỏa, trong khi các tàu thương mại ghi nhận thông báo cấm di chuyển từ lực lượng hải quân Iran.
- Nhóm OPEC+ đã quyết định tăng sản lượng khoảng 206.000 thùng/ngày nhằm giảm áp lực nguồn cung.
- Giá vàng trên các thị trường giao dịch liên tục đã vượt 5.464 USD/ounce, và một số tổ chức phân tích bắt đầu đề cập tới khả năng giá tiến gần mốc 6.000 USD trong ngắn hạn.
Những diễn biến này xuất hiện trong tuần vốn đã có nhiều sự kiện kinh tế quan trọng như báo cáo việc làm Mỹ, chỉ số PMI của ISM và bài phát biểu của Thống đốc Ngân hàng Trung ương Nhật Bản. Tuy nhiên, mọi dữ liệu kinh tế hiện đều chịu ảnh hưởng lớn từ cuộc xung đột tại Iran và tình trạng của eo biển Hormuz.
Eo biển Hormuz – yếu tố quyết định hướng đi của giá dầu
Eo biển Hormuz là tuyến đường biển hẹp rộng khoảng 33 km tại điểm nhỏ nhất, nằm giữa Iran và Oman. Khoảng một phần ba lượng dầu vận chuyển bằng đường biển trên thế giới đi qua khu vực này mỗi ngày, cùng với khoảng 20% lượng khí tự nhiên hóa lỏng toàn cầu.
Phần lớn nguồn cung năng lượng vận chuyển qua tuyến đường này được chuyển tới Trung Quốc, Ấn Độ, Nhật Bản và Hàn Quốc.
Iran tuyên bố đóng cửa eo biển, nhưng tình hình thực tế vẫn chưa hoàn toàn rõ ràng. Một tàu chở dầu đã bị tấn công ngoài khơi Oman vào ngày Chủ nhật, cho thấy các cơ sở năng lượng đã trở thành mục tiêu quân sự.
Dữ liệu vận tải cho thấy ít nhất 150 tàu chở dầu đang neo ngoài khu vực thay vì tiếp tục hành trình.
Nếu eo biển Hormuz bị phong tỏa trong thời gian dài, nguy cơ suy thoái kinh tế toàn cầu sẽ tăng mạnh do phần lớn công suất dự phòng của thị trường dầu nằm tại các nước Vùng Vịnh và không có tuyến thay thế hiệu quả.
Những yếu tố cần theo dõi gồm:
- Khả năng Hải quân Mỹ tổ chức hộ tống tàu chở dầu nhằm duy trì lưu thông.
- Khả năng OPEC+ nâng sản lượng nhiều hơn mức đã công bố.
- Quyết định xả kho Dự trữ Dầu Chiến lược của Mỹ.
- Hoạt động của các lực lượng vũ trang tại khu vực Biển Đỏ có thể làm gián đoạn thêm vận tải năng lượng.
Trước khi căng thẳng leo thang, dầu Brent đóng cửa quanh 73 USD/thùng. Nhiều dự báo cho rằng giá có thể tăng thêm 5–10 USD khi thị trường mở cửa.
Nếu xung đột kéo dài, giá dầu Brent có thể tiến tới mốc 100 USD/thùng. Trong trường hợp eo biển Hormuz bị phong tỏa hoàn toàn, giá dầu có thể tăng lên 120–150 USD/thùng chỉ trong vài ngày, thậm chí có khả năng tiến tới vùng 180–200 USD nếu gián đoạn kéo dài.
Các nhà giao dịch được khuyến nghị thận trọng với chiến lược mua khi giá giảm. Các cuộc tấn công trước đây từng được mô tả là hành động ngắn hạn, trong khi chiến dịch hiện tại được xem là chiến dịch kéo dài với mục tiêu thay đổi chế độ, khiến rủi ro giá dầu duy trì ở mức cao hơn.
Nguy cơ lạm phát đình trệ gây khó cho chính sách tiền tệ
Ngay trước khi xung đột nổ ra, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ đã phải đối mặt với nhiều thách thức. Chỉ số giá sản xuất tháng 1 tăng cao hơn dự báo, niềm tin người tiêu dùng duy trì ở mức tốt nhưng thị trường nhà ở suy yếu, trong khi dấu hiệu thắt chặt tín dụng bắt đầu xuất hiện.
Việc giá dầu tăng mạnh khiến bài toán trở nên phức tạp hơn.
Giá năng lượng tăng kéo theo chi phí vận chuyển, sản xuất và thực phẩm tăng theo, làm lạm phát leo thang. Đồng thời, bất ổn chiến tranh lại làm giảm đầu tư và tăng trưởng kinh tế.
Trong tình huống này, việc tăng lãi suất để kiểm soát lạm phát có thể khiến tăng trưởng suy yếu hơn, còn việc giảm lãi suất để hỗ trợ kinh tế lại làm lạm phát trầm trọng hơn. Đây là tình trạng mà giới kinh tế gọi là lạm phát đình trệ.
Các dữ liệu quan trọng trong tuần gồm:
- Báo cáo việc làm Mỹ công bố lúc 20:30 thứ Sáu theo giờ Việt Nam. Dự báo khoảng 60.000 việc làm mới trong tháng 2, thấp hơn nhiều so với mức 130.000 của tháng trước. Nếu con số dưới 40.000 trong khi giá dầu cao, thị trường có thể phản ứng tiêu cực. Ngược lại, mức trên 90.000 có thể hỗ trợ đồng USD trong ngắn hạn.
- Doanh số bán lẻ công bố cùng thời điểm dự kiến giảm 0,2%. Hai tháng liên tiếp suy yếu có thể gây áp lực lớn lên chứng khoán.
- Dữ liệu ADP và PMI dịch vụ ISM công bố giữa tuần giúp đánh giá sớm tình hình lao động và khu vực dịch vụ.
- Lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ kỳ hạn 10 năm khi thị trường mở cửa sẽ phản ánh kỳ vọng của nhà đầu tư. Lợi suất giảm mạnh cho thấy lo ngại tăng trưởng, còn lợi suất tăng cùng giá dầu phản ánh rủi ro lạm phát.
Nếu dữ liệu việc làm gây thất vọng trong khi giá dầu duy trì cao, vàng có thể tiến tới vùng 5.600 USD hoặc cao hơn, chứng khoán có thể giảm sâu và đồng USD biến động phức tạp.
Ngược lại, nếu thị trường lao động vẫn mạnh và giá dầu ổn định hơn, đồng USD có thể tăng khi kỳ vọng giảm lãi suất bị trì hoãn.
Đồng yên Nhật giữa hai lực kéo trái chiều
Đồng yên Nhật đã trải qua một tuần suy yếu mạnh trước khi xung đột bùng phát, chủ yếu do áp lực chính trị lên Ngân hàng Trung ương Nhật Bản.
Thủ tướng Takaichi được cho là đã phản đối việc tiếp tục nâng lãi suất trong cuộc gặp riêng với Thống đốc Ueda. Ngoài ra, hai ứng viên có quan điểm nới lỏng cũng được đề cử vào hội đồng chính sách tiền tệ, làm tăng áp lực lên đồng yên.
Tuy nhiên, chiến tranh thường khiến đồng yên tăng giá do vai trò tài sản an toàn. Hai yếu tố này đang tạo ra sự giằng co lớn.
Bài phát biểu của Thống đốc Ueda diễn ra vào tối thứ Hai theo giờ Việt Nam sẽ được theo dõi sát.
Nếu Ngân hàng Trung ương Nhật Bản phát tín hiệu tiếp tục tăng lãi suất, đồng yên có thể tăng mạnh, đặc biệt so với các đồng tiền gắn với hàng hóa như AUD và NZD.
Nếu quan điểm chính sách trở nên thận trọng hơn, nhu cầu trú ẩn vẫn có thể giữ đồng yên ổn định, nhưng câu chuyện tăng lãi suất sẽ suy yếu.
Bộ Tài chính Nhật Bản đã cảnh báo sẽ theo dõi chặt chẽ biến động tỷ giá. Nguy cơ can thiệp thị trường ngoại hối vẫn hiện hữu nếu đồng yên giảm quá nhanh.
Kịch bản thị trường tuần này: Giá dầu và căng thẳng Trung Đông có thể chi phối mọi quyết định đầu tư
Diễn biến chiến sự tại Trung Đông đang khiến thị trường tài chính toàn cầu đứng trước nhiều khả năng khác nhau trong tuần này. Tâm điểm chú ý tiếp tục xoay quanh tình hình vận chuyển dầu qua eo biển Hormuz, bởi bất kỳ thay đổi nào tại khu vực này đều có thể làm biến động mạnh giá năng lượng và tài sản rủi ro.
Các nhà phân tích hiện xây dựng ba kịch bản chính cho tuần giao dịch, với xác suất xảy ra khác nhau, tùy thuộc vào mức độ leo thang của xung đột.
Kịch bản có khả năng cao nhất: Gián đoạn một phần tại eo Hormuz
Xác suất được đánh giá khoảng 40%. Theo kịch bản này, các đợt không kích vẫn tiếp diễn trong vài ngày tới, song lực lượng hải quân Mỹ vẫn duy trì được một phần hoạt động vận chuyển dầu qua eo Hormuz bằng các đoàn tàu được hộ tống.
Trong trường hợp này, giá dầu nhiều khả năng tăng mạnh ngay đầu tuần, có thể dao động trong vùng 75–85 USD/thùng đối với dầu WTI, nhưng chưa bước vào giai đoạn tăng nóng.
Giá vàng được dự báo duy trì trong vùng 5.400–5.500 USD/ounce khi dòng tiền tìm nơi trú ẩn. Thị trường chứng khoán có thể giảm 1,5–2,5% khi mở cửa đầu tuần trước khi bước vào trạng thái dao động chờ thông tin mới. Báo cáo việc làm Mỹ công bố cuối tuần được dự báo yếu nhưng chưa đến mức gây hoảng loạn.
Kết thúc tuần, thị trường nhiều khả năng vẫn phải đối mặt với chi phí năng lượng cao hơn và mức độ bất ổn chưa được giải quyết.
Các ngưỡng đáng chú ý:
- Chỉ số USD (DXY) có xu hướng dao động quanh vùng hỗ trợ 97,36 và kháng cự 97,99
- S&P 500 có thể kiểm tra vùng hỗ trợ 6.800–6.820 điểm, kháng cự 6.894
- Vàng giữ hỗ trợ gần 5.350 USD và kháng cự từ 5.464 USD trở lên
- Bitcoin chịu áp lực khi tâm lý rủi ro suy giảm, hỗ trợ quanh 63.000 USD
Trong bối cảnh biến động cao, các nhà giao dịch được khuyến nghị giảm quy mô vị thế ít nhất trong hai ngày đầu tuần. Rủi ro xuất hiện các khoảng trống giá do tin tức chiến sự là rất lớn.
Việc mua vàng khi giá điều chỉnh về vùng 5.350 USD được xem là có tỷ lệ rủi ro/lợi nhuận tốt hơn so với việc mua đuổi ở vùng giá cao.
Kịch bản leo thang mạnh: Eo Hormuz bị phong tỏa thực tế
Khả năng xảy ra cũng được đánh giá khoảng 40%. Trong tình huống này, Iran có thể gây gián đoạn nghiêm trọng hoạt động vận chuyển dầu bằng cách tấn công tàu chở dầu hoặc rải thủy lôi tại khu vực eo biển.
Nếu điều đó xảy ra, khoảng 20% nguồn cung dầu giao dịch trên toàn cầu có thể bị ảnh hưởng ngay lập tức. Giá dầu sẽ không chỉ tăng mà có thể nhảy vọt chỉ vì tâm lý lo ngại thiếu hụt nguồn cung.
Dầu WTI có thể tiến lên vùng 90 USD/thùng hoặc cao hơn. Thị trường chứng khoán toàn cầu có nguy cơ giảm sâu, trong khi vàng có thể hướng đến mốc 5.600 USD hoặc cao hơn. Khi đó, các số liệu kinh tế như báo cáo việc làm Mỹ sẽ trở nên thứ yếu so với tin tức chiến sự.
Các mốc quan trọng:
- Chỉ số USD có thể tăng nhờ nhu cầu trú ẩn, sau đó chịu áp lực nếu lo ngại lạm phát đình trệ gia tăng. Vùng 97,15–97,36 trở thành hỗ trợ quan trọng.
- S&P 500 có nguy cơ phá vỡ mốc 6.730 điểm
- Vàng có thể mở rộng đà tăng vượt 5.600 USD
- Bitcoin đối mặt nguy cơ bán tháo, vùng 63.000 USD là mốc cần theo dõi
Trong kịch bản này, việc bắt đáy cổ phiếu được xem là rất rủi ro nếu chưa xuất hiện tín hiệu giảm căng thẳng hoặc tái mở cửa eo Hormuz.
Các vị thế sử dụng đòn bẩy trong lĩnh vực năng lượng cũng không nên giữ qua đêm khi tin tức về eo Hormuz có thể xuất hiện bất ngờ.
Kịch bản tích cực: Xuất hiện tín hiệu hạ nhiệt sớm
Khả năng xảy ra thấp hơn, khoảng 20%. Theo kịch bản này, một bên trung gian – nhiều khả năng là Oman – có thể đạt được thỏa thuận tạm ngừng xung đột ngay từ đầu tuần.
Phản ứng quân sự của Iran nếu ở mức hạn chế và eo Hormuz được mở lại cho tàu thương mại sẽ giúp thị trường ổn định nhanh hơn.
Giá dầu có thể giảm trở lại, thị trường chứng khoán phục hồi sau cú giảm đầu tuần và báo cáo việc làm Mỹ sẽ quay lại vai trò yếu tố chi phối chính.
Các ngưỡng theo dõi:
- DXY có thể phục hồi về vùng 98 điểm
- S&P 500 có khả năng tăng trở lại vùng 6.917–6.970 điểm
- Giá vàng có thể lùi về vùng hỗ trợ 5.200 USD
- Dầu WTI có thể quay về vùng 67–72 USD
- Bitcoin có thể phục hồi hướng tới 68.660 USD
Ngay cả khi căng thẳng giảm bớt, vàng khó giảm sâu do nhu cầu trú ẩn đã hình thành từ trước đó. Việc bán khống mạnh chỉ dựa trên tin đồn ngừng bắn vẫn được đánh giá là chiến lược rủi ro.
Eo Hormuz là biến số quan trọng nhất
Trước khi quan tâm đến các chỉ báo kinh tế như ADP, ISM hay báo cáo việc làm Mỹ, nhà đầu tư cần theo dõi tình hình tại eo Hormuz.
Chỉ một thông tin về đoàn tàu chở dầu được hộ tống an toàn cũng có thể kích hoạt làn sóng mua tài sản rủi ro. Ngược lại, tin tức về tàu chở dầu bị tấn công hoặc cơ sở năng lượng bị phá hoại có thể khiến thị trường giảm sâu nhanh hơn bất kỳ dữ liệu kinh tế nào.
Tuần này, diễn biến địa chính trị có vai trò không khác gì lịch công bố dữ liệu kinh tế.
Nội dung trên chỉ nhằm mục đích tham khảo và học tập, không phải khuyến nghị đầu tư. Giao dịch tài chính luôn tiềm ẩn rủi ro và nhà đầu tư cần tự đánh giá trước khi đưa ra quyết định.
Mời bạn tham gia Cộng Đồng Telegram THƯ VIỆN TÀI CHÍNH để nhận thêm kiến thức, chiến lược và trao đổi thông tin cùng hơn 100.000 Nhà Đầu Tư!!!
Channel Tín Hiệu Giao Dịch: https://t.me/TaiChinhThuVien
Tôi là Nguyễn Minh Tâm – Admin Website, Cộng Đồng Thư Viện Tài Chính | Nơi chia sẻ kiến thức, thông tin về giao dịch và đầu tư tài chính hàng đầu tại Việt Nam. Với gần 10 năm kinh nghiệm giao dịch và đầu tư trên các thị trường tài chính khác nhau và hơn 4 năm đào tạo huấn luyện, tôi đã giúp hơn +5000 nhà đầu tư, +300 đối tác, nhân viên có được cuộc sống tốt đẹp hơn, hạnh phúc hơn thông qua việc hiểu và thực thi các chiến lược giao dịch, đầu tư hiệu quả thị trường tài chính.
Hãy theo dõi Tâm và Thư Viện Tài Chính để công việc đầu tư của bạn thuận lợi hơn nhé! Chúc bạn thành công!
